Wetenschap wereldwijd

Aftersun kan zonschade beperken
Wanneer de huid verbrand is door de zon, kan de schade beperkt worden door het gebruik van een aftersun. In wetenschappelijk onderzoek is van een aantal ingrediënten aangetoond dat ze een aftersun-achtige werking hebben: ze kalmeren de huid na irritatie door UV-licht.

UV-straling zorgt op verschillende manieren voor schade in de huid. Zo is UV-straling onder andere verantwoordelijk voor de aanmaak van vrije zuurstofradicalen. Deze deeltjes beschadigen het DNA en dragen bij aan huidveroudering en het ontstaan van huidaandoeningen. Ook dragen vrije zuurstofradicalen bij aan het ontstekingsproces (inflammatie) in de huid als gevolg van UV-licht. Het ontstekingsproces is zichtbaar op de huid: de huid is rood, pijnlijk, kan gezwollen zijn en warm aanvoelen. Inflammatie is niet alleen een gevolg van vrije zuurstofradicalen, het proces zorgt ook voor de aanmaak van deze schadelijke deeltjes (onderzoek). Kalmering van de zonverbrande huid, of anders gezegd: het tegengaan van het ontstekingsproces, is daarom wenselijk.

De ‘UV erythema test’
De ‘UV erythema test’ is een methode die in wetenschappelijke experimenten gebruikt wordt om vast te stellen of een product of ingrediënt de huid kalmeert. In zo’n experiment worden bij proefpersonen kleine stukje huid, op bijvoorbeeld de rug, bestraald met UV-licht. Vervolgens wordt het onderzoeksproduct één of meerdere keren aangebracht op de huid. Als de behandelde huid vervolgens minder rood blijkt te zijn dan de bestraalde, maar onbehandelde huid, dan werkt het ingrediënt ‘kalmerend’. Dit ingrediënt kan daarmee geschikt zijn als aftersun.

Aloë vera (onderzoek)
(Bijna) pure aloë vera gel (97.5%) vermindert roodheid - en kalmeert dus - de huid na blootstelling aan UV-licht. In het onderzoek werden de stukjes huid die bestraald waren met UV-licht twee dagen behandeld met aloë vera gel of juist niet behandeld. Het stukje huid dat behandeld was met aloë vera bleek na twee dagen minder rood dan het onbehandelde stukje huid. Conclusie: aloë vera kalmeert de zonbeschadigde huid.

Extract van de reseda plant (onderzoek)
De ‘wilde reseda’ is een plant die ook in Nederland groeit. Onderzoekers kozen deze plant omdat de plant veel luteoline bevat. Luteoline is een sterke antioxidant en werkt ook het ontstekingsproces tegen. Dit is bevestigd in het onderzoek: het extract van de reseda plant kalmeerde de huid na UV-straling heel goed, zelfs vergelijkbaar met ontstekingsremmende medicatie (hydrocortison). Ook vonden de onderzoekers een relatie tussen het percentage reseda extract in het eindproduct en de mate van kalmering: hoe hoger het percentage (getest tot 2,5%), hoe beter het de huid kalmeerde.

Zoethoutwortel extract (onderzoek)
In dit onderzoek werd de anti-inflammatoire capaciteit van zoethoutwortel extract niet alleen aangetoond na irritatie door UV-licht, maar ook na irritatie door ‘droog-scheren’. Proefpersonen scheerden hun onderarmen meerdere keren per dag, zonder scheerschuim, water of een ander product. Net als de irritatie veroorzaakt door UV-licht, werd ook deze irritatie gekalmeerd door het gebruik van een product met zoethoutwortel extract.

Korianderolie (onderzoek)
Sterk verdunde olie afkomstig van de vruchten van de koriander plant kalmeert de huid. In het onderzoek werd aan een lotion 0.5% en 1% korianderolie toegevoegd. Opvallend genoeg bleek alleen de lotion met een 0.5% korianderolie een rode huid te verminderen. De onderzoekers hebben geen verklaring gevonden waarom het product met 1% korianderolie niet werkte.

Ook van andere oliën of extracten afkomstig van planten is aangetoond dat het de roodheid van de huid, veroorzaakt door zonlicht, kan verminderen:
- het extract van pistachenoten (onderzoek);
- het extract van salie (onderzoek);
- koffie- en ferulazuur (onderzoek);
- olie van sojabonen (onderzoek);
- extract van bloedsinaasappel (onderzoek).

Ook de combinatie van vitamine C (5%) en vitamine E (2.5%) vermindert roodheid wanneer het na blootstelling aan zonlicht op de huid wordt aangebracht (onderzoek).

Visolie van sardines kalmeert de huid (onderzoek)
De inname van omega-3 vetzuren kunnen het ontstekingsproces tegengaan en kunnen daarmee een bijdrage leveren bij de behandeling van aandoeningen waarbij ontstekingen een belangrijke rol spelen. Onderzoekers zijn nagegaan of visolie (rijk aan omega-3 vetzuren) ook direct op de huid kalmerend kan werken. De eerste fase van het onderzoek bestond uit de selectie van een visolie die goed de huid intrekt. Olie van sardines bleek geschikt en is vervolgens getest in de ‘UV erythema test’ om de kalmerende capaciteit vast te stellen. De olie bleek ook daadwerkelijk de huid te kalmeren; de roodheid als gevolg van UV-straling was minder intens dan de roodheid van de bestraalde huid die niet was behandeld. Maar of visolie nu geschikt is als aftersun…

Wat is de beste aftersun?
Dr. Beikert en zijn collega’s vergeleken in hun onderzoek de kalmerende werking van aloë vera (concentratie van 10%), kamille extract, theeboomolie, toverhazelaar extract, muntolie, citroenmelisse extract en korianderolie (1,33%). Alleen bij de toepassing van aloë vera was een duidelijk afname in roodheid te zien. De onderzoekers vonden geen kalmering door de toepassing van korianderolie.

Niet alleen het soort ingrediënt, maar ook de concentratie van het ingrediënt in de lotion (en waarschijnlijk ook de samenstelling van de lotion) bepaalt of het product werkt als aftersun. Bij het reseda extract zorgde een hogere concentratie voor een betere kalmering. Korianderolie lijkt alleen bij een lager percentage te werken (0,5%); geen effect werd gevonden bij 1% of 1,33%. Voor aloë vera ligt dat misschien anders: niet alleen de (bijna) pure vorm (97,5%) kalmeert de huid, maar ook een product met een concentratie van 10% vermindert de irritatie.

Ook de snelheid waarmee ingrediënten de huid kalmeren verschilt. De toepassing van het zoethoutwortel extract leidde in het onderzoek al na 5 uur tot resultaat, voor aloë vera werd pas na 48 uur een effect gevonden.