Onderzoeksprojecten

  • Artikel
  • Samenvatting

De effecten van leefstijl op de huid

Het onderzoek:
Wat mensen denken dat invloed heeft op de huid komt niet altijd overeen met wat er in wetenschappelijk onderzoek wordt gevonden. Vijf derdejaars studenten Geneeskunde (Erasmus MC) hebben de ideeën over wat goed en wat niet goed is voor de huid vergeleken met de uitkomsten van wetenschappelijk onderzoek.

Onderzoeksvraag
Heeft je leefstijl invloed op de conditie van je huid?

Aanleiding
Algemeen bekend is dat het eten van groente en fruit een positief effect heeft op de gezondheid. Onduidelijk is van welke leefstijlfactoren gedacht wordt dat het invloed heeft op de conditie van de huid. Komen de ideeën over wat goed en wat niet goed is voor de huid overeen met uitkomsten van wetenschappelijk onderzoek?

Methode
In een literatuuronderzoek is nagegaan wat de effecten zijn van voeding, alcohol, inactiviteit, slaapgebrek, stress en roken op de huid. Daarnaast is een vragenlijst uitgezet via social media en e-mail van de onderzoekers. Deelnemers aan het onderzoek werd gevraagd naar de gemerkte en verwachte effecten van de genoemde leefstijlfactoren op de huid.

Resultaten
Het literatuuronderzoek leverde 50 wetenschappelijke artikelen op, waarbij voor elke leefstijlfactor in meer of mindere mate effecten op de huid werden gevonden. De vragenlijst is ingevuld door 302 respondenten, waarvan 268 vrouwen en 34 mannen, met een gemiddelde leeftijd van 30.9 jaar.

Dieet
Literatuur: Het eten van groenten en fruit lijkt essentieel te zijn voor een gezonde huid. Aanwijzingen zijn er dat het consumeren van junkfood en chips niet goed is voor de conditie van de huid. De inname van producten met een hoog glycemische index (bevatten veel koolhydraten, die snel door het lichaam worden opgenomen) wordt geassocieerd met acne. De relatie tussen acne en chocolade en het positieve effect van de consumptie van water is niet aangetoond. Aanwijzingen zijn er dat het consumeren van alcohol het risico op plaatselijke kaalheid kan verhogen.

Vragenlijst: Alle deelnemers gaven aan dat voeding effect heeft op de conditie van de huid. Een positief effect werd voornamelijk bemerkt na consumptie van water (door 71.9% van de deelnemers), fruit (67.2%) of groenten (63.2%). Het positieve effect van voedingsmiddelen werd vooral gezien in het hebben van een gladdere huid (57.9%), een gehydrateerde huid (44.4%), minder rode vlekken (18.5%) en een minder gevoelige huid (16.2%). Een negatief effect werd voornamelijk bemerkt na consumptie van junkfood (64.9%), chips (49.7%), chocola (43.3%), melkproducten (24.5%) en vlees (19.5%). Dit zagen deze respondenten terug in de vorm van puistjes (61.3%), een vette huid (41.1%), bultjes (32.8%), rode vlekken (17.9%) en jeuk (14.6%). Van de respondenten zei 81.1% dat zij wel eens alcohol nuttigden. Van deze mensen gaf 44.9% aan wel eens effect te merken aan de huid wanneer zij alcohol consumeerden. Een droge huid (48.1%), puistjes (31.9%) en rode vlekken (31%) zijn de meest gerapporteerde effecten.

Slaapgebrek
Literatuur: In gepubliceerd onderzoek komt naar voren dat mensen na slaapgebrek, vergeleken bij een periode met normale nachtrust, significant meer rimpels, een blekere huid, meer donkere cirkels onder de ogen, meer gezwollen ogen, meer lijntjes om de ogen en meer hangende oogleden hadden.

Vragenlijst: 80% van de deelnemers gaf aan effecten aan de huid te merken van slaaptekort. Slaaptekort leidt volgens deelnemers tot de volgende effecten: een vermoeid uiterlijk en wallen, een bleke huid (36.8%), een droge huid (33.9%) of rimpels (28.0%).

Inactiviteit
Literatuur: In de literatuur is geen onderzoek gevonden dat aantoont dat er zichtbare effecten zijn op de huid van inactiviteit.
Bij een gebrek aan lichaamsbeweging zegt 31.4% van de deelnemers dat te merken aan zijn of haar huid. Een vette huid (29.5%), droge huid (26.3%) en puistjes (24.2%) behoorden tot de gevolgen na inactiviteit.

Roken
In de literatuur komt naar voren dat roken leidt tot veroudering van de huid. Dit openbaart zich door het ontstaan van rimpels en atrofie. Daarnaast zijn er verscheidende effecten die zichtbaar kunnen worden als gevolg van roken: ontkleurde/verkleurde huid, ontstaan van mee-eters, puistjes en teleangiëctastieën.
Vragenlijst: Van de respondenten die aangaven te roken, merkte 51% effect op de huid. Dit effect is in de vorm van rimpels (60%), een droge huid (51.0%) of ontkleuring (29.7%).

Stress
Literatuur: Uit de literatuur komt naar voren dat bij psychologische stress de productie van collageen verminderd. Minder collageen zorgt voor atrofie en verdunning van de huid en kan leiden tot groeven en rimpels in de huid.
Vragenlijst: De uitwerking van stress op de huid is zichtbaar bij 75.8% van de respondenten. Meer dan de helft van deze mensen (64.2%) gaf aan puistjes te krijgen, naast rode vlekken (37.1%), bultjes (27.5%), een vette huid (27.1%), een droge huid (26.7%) of jeuk (23.1%).

Beperkingen van het onderzoek
De vragenlijst is verspreid via social media, voornamelijk via Facebook. Doordat alleen deelnemers via social media zijn geworven en de steekproef relatief klein is, is de generaliseerbaarheid van de uitkomst van het vragenlijst-onderzoek beperkt.

Conclusie
De resultaten van het onderzoek laten zien dat wat er wetenschappelijk bewezen is, niet altijd algemeen bekend is. Daarnaast zijn er effecten die mensen opmerken of verwachten, die (nog) niet aangetoond zijn in wetenschappelijk onderzoek. Dit geeft kansen, zowel in educatie als voor wetenschappelijk onderzoek.


Universiteit:
Erasmus MC, Rotterdam

Maand + jaar:
Juni, 2014

Auteurs:
Lydia Zoutewelle, Marieke Verzendaal, Martine Alberts, Roos Bouhuis, Rosalie de Wit