Wetenschap wereldwijd

  • Artikel
  • Samenvatting

Onderzoek naar verslaving aan corticosteroïden crème

Originele titel:
A systematic review of topical corticosteroid withdrawal (‘‘steroid addiction’’) in patients with atopic dermatitis and other dermatoses

Het onderzoek:
Het gebruik van corticosteroïden crème (hormoonzalf) is in de meeste gevallen veilig en effectief. Onderzoek wijst uit dat te lang en te intensief gebruik van sterkere varianten corticosteroïden crème kan leiden tot ontwenningsverschijnselen wanneer gestopt wordt met het gebruik.

 

Corticosteroïden crème eerste keus behandeling
Corticosteroïde crème is de eerste keus behandeling bij atopisch eczeem. Het middel is effectief en in veel gevallen ook veilig. Bekend is dat het gebruik van corticosteroïden soms samen kan gaan met bijwerkingen. Toch is er, met name op het internet, ophef en wordt gesproken over ‘’corticosteroïde crème verslaving’’. Dit artikel bespreekt het onderzoek dat verricht is naar ontwenningsverschijnselen bij het stoppen met corticosteroïden crème na langdurig gebruik.

Ontwenningsverschijnselen na stoppen gebruik corticosteroïden crème
De auteurs hebben in de wetenschappelijke literatuur 34 artikelen gevonden die rapporteren over bijwerkingen na het stoppen van gebruik van corticosteroïden crème bij huidproblemen. In de meeste gevallen ging het om vrouwen (81%) en om effecten op het gezicht van de patiënt (97%). In een derde van de patiënten ging het om gebruik van corticosteroïden crème vanwege atopisch eczeem. Bijna in alle gevallen was er sprake van gebruik van sterkere corticosteroïden varianten (klasse I t/m III). Ook traden de bijwerkingen in de meeste gevallen op na langer dan 12 maanden gebruik.

Verschil in symptomen
Ontwenningsverschijnselen zijn een branderige huid, jeuk en een pijnlijke huid. Een rode huid komt vaker voor bij patiënten met atopisch eczeem of seborroïsch eczeem, terwijl papels en pustels als bijwerking juist vaker voorkomt bij patiënten die corticosteroïden crème gebruikten vanwege een pigmentstoornis of acne-achtige huidaandoening.

Ontwenningsverschijnselen na te intensief gebruik
De auteurs concluderen dat deze bijwerkingen voor kunnen komen wanneer patiënten langdurig (langer dan 12 maanden) en niet met tussenpozen, maar zeer frequent (vrijwel dagelijks), gebruik maken van sterkere varianten van corticosteroïden crème. De klachten worden vaker gerapporteerd bij volwassenen dan bij kinderen. Onduidelijk is of het echt minder voorkomt bij kinderen, of dat het komt omdat het verschijnsel minder onderzocht is bij kinderen. Symptomen van ‘’verslaving’’ aan corticosteroïden crème kunnen dagen tot weken na het stoppen van gebruik van de crème verschijnen.

Meer gericht onderzoek nodig
De auteurs concluderen dat het gebruik van corticosteroïden crème nog steeds één van de beste behandelingen is van atopisch eczeem. Wel zijn er aanwijzingen dat de kans op ontwenningsverschijnselen na het stoppen van het langdurig en zeer intensief smeren van een klasse I, II of III corticosteroïden crème mogelijk is. De auteurs concluderen dat artsen en patiënten zich bewust moeten zijn van de risicofactoren bij te intensief gebruik van corticosteroïden. Wel stellen de auteurs dat nog onvoldoende bekend is over deze bijwerkingen. Meer onderzoek is nodig dat de bevindingen van dit onderzoek kan bevestigen.

Soort studie:
Review (4 sterren)

Jaar:
2015

Auteurs:
T. Hajar, Y.A. Leshem, J.M. Hanifin, S.T. Nedorost, P.A. Lio, A.S. Paller, J. Block, E.L. Simpson; (the National Eczema Association Task Force).

Wetenschappelijk tijdschrift:
Journal of the American Academy of Dermatology

Link:
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25592622